Wieża ciśnień spod Nasielska

Wieża ciśnień - Nasielsk PKP

Czy Nasielsk jest sentymentalny i lubi wspominać swoją historię? Czasem można odnieść wrażenie, że nie. Nie znajdziemy tu za wiele informacji dotyczących Żydów zamieszkujących tereny dzisiejszej gminy Nasielsk. Co najwyżej wzmianka w danych statystycznych. Jakieś tablice? Też ciężko na takie natrafić. Rewitalizacja Rynku? Nawiązanie do długiej i barwnej historii czy „betonoza”? Wygląda na to, że to drugie. Jakby ktoś chciał zbudować „park” na nowym betonowym wielkomiejskim osiedlu.

A może historyczne ruiny grodu? Niestety to też zapomniane i zarastające z każdym rokiem bez możliwości dojścia. Ba, wielu mieszkańców gminy Nasielsk nie wie, że coś takiego znajduje się u nas! Co z zabytkowym budynkiem dawnego Domu Modlitwy w Mazewie Dworskim? Czy będzie rozebrany jak planuje Burmistrz Nasielska? No dobrze, a może kolej? Tu nie można mieć już wątpliwości – zero sentymentów. Likwidacja zabudowy po parowozowni, szybki demontaż kolejki wąskotorowej (choć grupa mieszkańców walczyła o nią do ostatniej chwili, to chyba na wsparcie nasielskich urzędników doczekać się nie mogli). A chyba Nasielsk koleją żył…

Wieża ciśnień i ruiny po kolei - Nasielsk PKP

I dziś do kolei wrócimy. Bo coś się jednak ostało – charakterystyczna wieża ciśnień dla parowozów przejeżdżających przez stację Nasielsk (ale również dla budynków socjalnych). Coś jak „Baszta” dla Nasielska. Nasielska wieża ciśnień została oddana do użytku w 1924. Zaprojektowali ją znani architekci – Bronisław Brochowicz-Rogoyski i Romuald Miller. Wybudowało je Biuro Budowlane Tadeusz Czosnowski i spółka. W latach 20 XX w. powstało co najmniej kilka podobnych budowli. Najbliżej Nasielska znajduje się w Modlinie (choć nie identyczna). Inne można odnaleźć m.in. w Sierpcu, Sochaczewie, Tłuszczu czy Radomsku. A w Koninie w nieczynnej wieży ciśnień znajduje się galeria. Można?

Wieża jest wysoka na 30m (zakończona charakterystyczną iglicą) a u podstawy ma blisko 9,5m. Budowle te opierały się na konstrukcji żelbetowej, otynkowanej z zewnątrz. W samej wieży znajdowały się dwa zbiorniki (aby w trakcie prac konserwacyjnych jeden był zawsze dostępny) o łącznej pojemności ok 200m³. Jeżeli tylko dach będzie dobrze zabezpieczał wieżę to powinna ona przetrwać jeszcze wiele lat. Choć niestety pierwszy rzut oka nie napawa optymizmem. Wieża ciśnień niszczeje jako własność jednej ze spółek grupy PKP.

Wieża ciśnień - Nasielsk PKP

Czy uda się jej przetrwać mało przychylny dla niej czas? Czy może ktoś się nią zainteresuje i znajdzie dla niej lepsze zastosowanie niż straszenie kolejnymi ubytkami w elewacji czy dachu. A może ktoś uzna, że warto ją wpisać do rejestru zabytków? Szczęście póki co miała Baszta (ok. 1924 r.) i Dom Nauczyciela w Nasielsku (ok. 1920 r.). Choć remont Domu Nauczyciela się opóźnia to z każdym dniem wygląda coraz lepiej.

Stowarzyszenie Aktywny i Czysty Nasielsk

„7 miast – Nasielsk” – reportaż Polskiego Radia z 1959

„Dzisiaj w Nasielsku wesoła nowina” – taką kolędę można usłyszeć w niesamowitym reportażu Andrzeja Mularczyka (warszawski radiowiec, pisarz, scenarzysta – m.in. „Sami Swoi”) z Polskiego Radia z roku 1959. Reportaż w duchu świątecznym opowiada trochę o historii miasta, trochę opisuje ówczesną rzeczywistość. Choć jak zamkniemy oczy, wczujemy się w ten klimat, to czy ta rzeczywistość się zmieniła?

Przepiękny, momentami lekko ironiczny (np. „zupełnie jakby to miasto stworzył jakiś satyryk”) jak i wzruszający reportaż udało się odnaleźć dzięki pani Annie Kotarbińskiej, osobie mocno związanej z Nasielskiem. Ta ówczesna mowa, historia miasta w tle niesamowicie wciąga.

Jeżeli was zainteresuje fragment audycji udostępnionej przez nas to gorąco polecamy całość: https://www.polskieradio.pl/7/6408/Artykul/2153524,Perly-reportazu-17-czerwca-godz-1712

I jak wzruszyło was? Czy rozbawiło? Nas na pewno mocno wciągnęło. Może podzielicie się swoimi uwagami?

Stowarzyszenie Aktywny i Czysty Nasielsk

Odsłonięcie pomnika poległym lotnikom w Nasielsku

W dniu 18 września 2019 nasielszczanie: pani Elżbieta Fijalska i mieszkający w Stanach Zjednoczonych, ale mający silną więź z naszym miastem pan Tomasz Krasoń przygotowali uroczystość, którą na długo wszyscy zapamiętamy. Uroczystość odsłonięcia pomnika poległym lotnikom wykonujących misję w ramach akcji Frantic 7 miała wyjątkowo odświętny charakter podkreślony uczestnictwem Kompanii Honorowej Wojska Polskiego.

Swoją obecnością zaszczyciło nas wiele osobistości. Wśród zaproszonych gości była Ambasador Stanów Zjednoczonych w Polsce, Zastępca Dowódcy Generalnego RSZ, rodziny poległych pilotów, które dotarły do naszego miasteczka z dalekich Stanów Zjednoczonych, Wójt Jońca, Wójt Nowego Miasta.
Strona Nasielsk Wczoraj i Dziś zaprasza do obejrzenia materiału filmowego z tej uroczystości.

Więcej o misji Frantic 7: https://muzhp.pl/pl/e/1648/operacja-frantic-7-zrzuty-dla-walczacej-warszawy

FILM. Nasielsk, 19.09.2019. Ambasador USA Georgette Mosbacher, Lynne Alexander I Melissa Misi odsłaniaja pomnik honorujący amerykanskich pilotów poległych w czasie akcji pomocy dla Powstania Warszawskiego.

Ambasador Georgette Mosbacher, Lynne Alexander i Melissa Misi odsłaniają pomnik honorujący Poruczników Pilotów Roberta Petersa i Josepha Vigny poległych w czasie operacji Frantic 7 w okolicach Nasielska 18 września 1944 roku.Więcej informacji we wcześniejszych postach na tej stronie. Na koňcu filmu lista gości i osób ktôrym organizatorzy Elżbieta Fijalska i Tomasz Krasoň dziękują za przybycie i pomoc.Opracowanie filmu Marcin Tracz.

Gepostet von Nasielsk Wczoraj i Dziś am Donnerstag, 7. November 2019

Stowarzyszenie Aktywny i Czysty Nasielsk

Lew Nasielska bez swojego pomnika?

Lew Nasielska - herb miasta

Od wieków strzeże bram wjazdowych Nasielska. Odkąd Nasielsk otrzymał prawa miejskie w 1386 r. godnie zajmuje miejsce na herbie i fladze stając się symbolem miasta i gminy. 11 listopada świętowaliśmy również 633. rocznicę tego wydarzenia. Tego dnia książę Mazowiecki Janusz I (żył w latach 1346 – 1429) wydał dokument – akt lokacji (założenia) miasta Nasielska. Jednak niewątpliwe już wcześniej Nasilzco (jedna z wielu dawnych nazw) był znaczącym miastem, będąc jednym z najstarszych grodów nie tylko na Mazowszu, ale i w nawet w całej Polsce.

Statuetka

Statuetkę ”Lwa Nasielska” od 2004 także otrzymują zasłużone osoby. Nagrodą honorowane mogą być także instytucje i inne podmioty szczególnie zaangażowane we wspieranie i upowszechnianie idei samorządowej na terenie gminy Nasielsk.

Warszawa ma Syrenką, Kraków Smoka a Nasielsk Lwa… na obrazku

Czy za naszego pokolenia będziemy świadkami i ”szczęśliwcami”, że Lew Nasielski doczeka swego fizycznego bytu – posągu w którymś z zielonych skwerów naszego miasta?

Lew na murze dzielnie broni i trzyma złoty skarb – prawdę o Ziemi Nasielskiej.

Stowarzyszenie Aktywny i Czysty Nasielsk

Parafia Św. Wojciecha w Nasielsku

Kościół pw. Św. Wojciecha w Nasielsku

Dziś niedziela – dzień święty. Może więc warto wspomnieć co nieco o parafii w Nasielsku i kościele pw. Św. Wojciecha?

A dlaczego pod wezwaniem Św. Wojciecha? W XI w. kult świętego Wojciecha był bardzo żywy na terenach ówczesnej Polski i wiele starych parafii zakładanych przez benedyktynów było właśnie pod takich wezwaniem. A wiemy już z poprzednich naszych artykułów, że w Nasielsku znajdował jeden z najstarszych grodów na Mazowszu. Zapewne na terenie grodu znajdowała się pierwsza kaplica a później w okolicy kościół drewniany. A pierwszą zapisaną wzmiankę o rektorze, duchownym opiekującym się kościołem w Nasielsku – Wojsławie możemy przeczytać w dokumencie z 1324 r., kiedy to opat z klasztoru czerwińskiego był z nim w sporze.

Na miejscu obecnego kościoła wybudowanego w stylu neogotyckim znajdował się wybudowany w latach 1445 – 1461 kościół gotycki. Niestety historia nie była dla niego łaskawa i wielokrotnie ulegał uszkodzeniom (co niosło za sobą kolejne remonty i modernizacje). Remont z 1741 roku spowodował, że kościół trzeba było ponownie konsekrować. Jednak położenie kościoła na podmokłym terenie nie miało korzystnego wpływu na konstrukcję. Z czasem też kościół okazał się zbyt mały, aby pomieścić swoich parafian a wilgoć i duchota nie sprzyjały parafianom podczas nabożeństw.

Kościół pw. Św. Wojciecha w Nasielsku

To wszystko przyczyniło się do podjęcia decyzji w 1896 r. przez proboszcza ks. Krasińskiego dot. budowy nowej świątyni. Obawiano się jednak czy teren przy rzece Nasielnej jest odpowiedni na tego typu budowlę. Jednak dzięki zapewnieniom inż. Józefa Dziekońskiego (1844 – 1927, architekt, pierwszy dziekan wydziału architektury Politechniki Warszawskiej, to on zaprojektował nasielską świątynię), że można wybudować Świątynię tak aby nie chłonęła wilgoci jak to miało miejsce wcześniej. Wraz z budową fundamentów podniesiono również teren. Kościół budowano w latach 1899 – 1904 a w 1909 roku ks. bp Nowowiejski dokonał uroczystej konsekracji. A choć ten był obliczony na ok. 7 tys. wiernych to i tak tego dnia nie był wstanie pomieścić wszystkich. W roku 1911 kościół pozyskał nowe jedenastogłosowe organy. Kolejne lata to poważne uszkodzenia podczas I i II wojny światowej i następujących po nich remontach.

Kościół pw. Św. Wojciecha w Nasielsku - dąb na terenie parafii

I tak o to dotrwaliśmy do czasów dzisiejszych. Czasów, gdzie już rzadko można usłyszeć nasielskie dzwony (podobno dziś już konstrukcja wieży źle znosi uderzenia serc). Czasów, gdzie chyba tylko dąb w „Księdza sadzie” uchował się jakoś bez większych strat (a ile ma lat to sam pan Andrzej Zawadzki nie wie). A z nasielską parafią łączą się ciekawe wydarzenia historyczne, osobistości do których zapewne wrócimy w przyszłości.

Stowarzyszenie Aktywny i Czysty Nasielsk

Źródło: „Kościół w Nasielsku” wydane nakładem parafii św. Wojciecha, 1998

Grodzisko w Nasielsku z IX wieku – perła wczesnego średniowiecza!

Jest czym się chwalić! Osadnictwo nasielskie stawiane jest w rzędzie jednych z najstarszych na Mazowszu.
Za rynkiem i rzeczką Nasielną, od której zresztą pochodzi nazwa osady a potem miasta można zauważyć charakterystyczny ”Kopiec”. To tam zaczęła się historia dziejów Nasielska.
Gród Nasielski był niejednokrotnie badany i stanowi cenny zabytek archeologiczny. W tym miejscu podczas badań w 1967 znaleziono m.in. naczynia ceramiczne, noże, pierścionek i wiele innych ciekawych historyczne narzędzi. Podczas badań z lat 2001 – 2005 ustalono, że osadnictwo z okolic przyległych do grodu sięga aż VII wieku.

Zabytki w Nasielsku - gród z IX wieku - panorama Nasielska

Mimo, że w regionie starsze od Nasielska mogą być skupiska osadnicze koło Płocka i w Wyszogrodzie to tylko grodzisko nasze jest, jak na razie, pierwszym na Mazowszu, którego historia jest potwierdzona wieloma badaniami sięgającymi drugą połowę IX wieku.

To odkrycie, znaleziska, dokumenty czy inne przedmioty z początków dziejów ziemi nasielskiej już dawno powinny skłonić do wniosków, że powinniśmy te ”perły” od narodzin po kolejne wieki upamiętnić w godnym miejscu, bo tylko nieliczni na Mazowszu mogą szczycić się taką historią. A warto chwalić się taką historią i przekazywać historię i pamiątki kolejnym pokoleniom. To tutaj był także jeden z ważniejszych punktów obronnych północnego Mazowsza. Przez jego właśnie tereny przebiegały znaczące szlaki komunikacyjne i był punktem wymiany handlowej.
A może warto rozważyć aby mieszkańcy, młodzież czy turyści mieli możliwość zobaczenia naszego grodziska? Może z jakiegoś podwyższonego nasypu czy tarasu widokowego? Na pewno jakiekolwiek działania powinny być poprzedzone konsultacjami z archeologami i historykami, aby zadbać możliwie najlepiej o nasze dziedzictwo.

Nasielsk niech słynie z bogatej historii, artefaktów dla przyszłych pokoleń. Wydarzenia z odległych czasów zapisały się trwale na ziemi nasielskiej. Ale czy to oznacza, że Nasielsk sam w sobie jest skazany na sukces?

Bractwo Aktywny i Czysty Nasielsk

Zabytki w Nasielsku - gród z IX wieku

Materiały źródłowe o historii Nasielska